De Burcht basisspel

From WikiCarpedia
Jump to navigation Jump to search
This page is a translated version of the page The Castle Base Game and the translation is 100% complete.


Het imposante silhouet van de stad Carcassonne staat als een troon in het licht van de ondergaande zon. Ridders bewaken de torens, de schildknapen wonen in huizen, kooplieden verkopen luidkeels hun waren en de herauten brengen het nieuws door de stad. Boven al deze bedrijvigheid doemt de hoge burcht op achter zijn ondoordringbare muren.

Je leest nu de spelregels voor dit tegelontwerp.
Als jouw tegels er zo uitzien, dan heb je de gewone Carcassonne tegels.
Hebben jouw tegels een ander ontwerp, kies dan een spel uit Spin-offs.


Het imposante silhouet van de stad Carcassonne staat als een troon in het licht van de ondergaande zon. Ridders bewaken de torens, de schildknapen wonen in huizen, kooplieden verkopen luidkeels hun waren en de herauten brengen het nieuws door de stad. Boven al deze bedrijvigheid doemt de hoge burcht op achter zijn ondoordringbare muren.

Algemene informatie en opmerkingen

Carcassonne: De Burcht, oorspronkelijk in 2003 uitgebracht door Hans im Glück, is een spannend tegellegspel voor 2 spelers van 8 jaar en ouder. Het is ontworpen door Reiner Knizia en is gebaseerd op het Carcassonne spelsysteem van Klaus Jürgen Wrede.

Speelmateriaal

  • 1 burchtmuur in 10 stukken die de spelers voor elk spel als een puzzel in elkaar zetten
Het scorepad loopt over de top van de burchtmuur. De rode pijl markeert het startpunt van de scoretrack (0). De zwarte pijlen geven de plaats aan van de startvelden voor het leggen van de burchttegels.
  • 60 Burchttegels
Burchttegels:
A. Pad
B. Huis
C. Toren
D. Hof
E. Hof met markt
F. Pad met een plein (het plein splitst het pad in 3 delen)
G. Pad met fontein (de fontein splitst het pad niet in delen)
De illustraties van mensen, dieren, en uitrusting op de burchttegels hebben geen betekenis in het spel!
Achterkant van een Burchttegel
  • 18 muurtegels (twee van elke afgebeelde tegel)
  • 14 horigen in 2 kleuren, en 2 torens in 2 kleuren

Het doel

Om beurten leggen de spelers burchttegels binnen de burchtmuren. Daardoor maken ze paden, torens, huizen en hoven, waarop ze hun horigen zetten om er punten mee te krijgen. De spelers krijgen zowel tijdens als aan het eind van het spel punten. De speler die aan het einde van het spel de meeste punten heeft is de winnaar!

Voorbereiding

De pijlen geven aan waar de muurtegels worden aangelegd op dit gedeelte van de burchtmuren aan het begin van het spel. Er kunnen 13 muurtegels aangelegd worden, die elk een paar vakken bedekken die door een diagonale lijn van elkaar gescheiden zijn. De overige 5 muurtegels worden opzij gelegd.

Zet de burchtmuur in elkaar, stukje voor stukje, zodat de getallen langs de bovenkant van de muur lopen van 0 tot 99.

Schud de 60 burchttegels [1] met de afbeeldingen naar beneden en leg ze in stapels buiten de burchtmuren op tafel, binnen het bereik van de spelers.

Schud de 18 muurtegels met de afbeeldingen naar beneden. Leg op elke hoektoren van de burchtmuur (behalve hoektoren "0/1") een muurtegel blind neer. Niet-gebruikte muurtegels leg je zonder ze te bekijken met de afbeelding naar beneden in de doos. Zij worden niet gebruikt in het spel.

Elke speler kiest een kleur en neemt de 7 horigen en toren van die kleur en zet 1 horige als telspeelstuk op veld 0 van het scoretableau. Elke speler zet de overgebleven horigen en toren in zijn speelgebied (het gebied op de tafel voor hem). De spelers beslissen onderling wie het spel begint.

Spelverloop

De spelers zijn om beurten aan de beurt, te beginnen met de startspeler. Als een speler aan de beurt is, voert hij de volgende acties uit in de onderstaande volgorde :-

  1. De speler moet een burchttegel trekken van één van de gedekte stapels en deze in de burcht aanleggen.
  2. De speler mag één van de horigen uit zijn voorraad op de zojuist aangelegde burchttegel zetten.
  3. Als de speler, door het aanleggen van de burchttegel een weg, toren en/of huis heeft afgebouwd, moeten de spelers nu de punten tellen voor het afgebouwde project.
  4. Als het telspeelstuk van een speler na de puntentelling op een hoekt van de burchtmuur techtkomt, neemt hij onmiddellijk het muurfiche van dat veld, als die er nog ligt.

Trek en plaats een burchttegel

Bijvoorbeeld, de eerste tegel van het spel kan hier aangelegd worden. De volledige zijde van de tegel moet naast het startveld worden aangelegd.

Als eerste actie van een spelersbeurt moet de speler een burchttegel van een van de open stapels trekken. De speler moet de tegel aan zijn tegenstander laten zien (die advies mag geven over het aanleggen) door hem open in zijn speelveld te leggen. Daarna moet de speler het volgende doen :-

  • De 'eerste burchttegel in het spel moet met één zijde volledig langs één van de zeven startvelden langs de burchtmuur aangelegd worden.
  • Elke volgende tegel (in de voorbeelden met een rode rand) moet met één zijde geheel naast een startveld langs de burchtmuur, of met tenminste één zijde geheel naast een eerder aangelegde tegel. Het is niet toegestaan om een tegel alleen hoek aan hoek aan te leggen, of een halve tegel aan een halve tegel.
  • De paden moeten altijd doorlopen waar ze de rand van een tegel raken [2]. De andere burchtprojecten (toren, huis, of hof) mogen in elke gewenste combinatie naast elkaar worden aangelegd.
  • Elk onderdeel van de burcht (pad, toren, huis, of hof) mag naast de burchtmuur aangelegd worden.
  • Als een getrokken tegel niet op een geldige manier aangelegd kan worden (en beide spelers zijn het daarover eens) wordt de tegel in de doos gelegd (uit het spel) en trekt de speler een nieuwe tegel om aan te leggen.
Dit zijn legale plaatsingen van tegels
Dit zijn illegale plaatsing van tegels

Een horige zetten

Nadat een speler een burchttegel heeft aangelegd, mag hij een van zijn horigen zetten. Om dit te doen :-

  • mag een speler slechts 1 horige per beurt zetten
  • de speler moet de horige uit zijn voorraad nemen
  • de speler mag de horige alleen op de zojuist aangelegde tegel zetten
  • de speler moet kiezen op welk project van de burchttegel hij de horige wil zetten - ofwel als ...
heraut ridder schildknaap handelaar
or as a
or as a
or as a
op een weg op en toren op een huis op een hofje
(met of zonder markt)
  • elke nieuwe burchttegel kan een reeds bestaande weg, toren, huis of hof uitbreiden. Als er al een horige (ook die van de speler zelf) op het uitgebreide burchtproject staat, mag de speler geen horige meer op deze tegel zetten. Het maakt niet uit hoe ver weg de andere horige is. Hieronder staan voorbeelden van toegestane en niet toegestane plaatsing van horigen :-
De speler mag geen schildknaap op het vergrote huis zetten, omdat er al een witte schildknaap op het huis staat. De speler mag echter een ridder of een koopman zetten.
De speler mag geen koopman op de vergrote hof zetten omdat er al een wite koopman daar staat. De speler mag echter een schildknaap op het huis zetten.

Het is echter mogelijk dat er in de loop van het spel meer dan één schildknaap op een huis staat, meer dan één ridder op een toren, meer dan één heraut op een pad, en meer dan één koopman op een hof. Zie Verbinden van paden, torens, huizen en hoven.

Als een speler geen horigen in voorraad heeft, kan hij er geen zetten. Spelers krijgen hun horigen echter tijdens het spel terug wanneer projecten afgebouwd worden en er punten voor worden geteld.

Als de speler geen pad, toren of huis heeft afgebouwd, is de beurt van de speler voorbij en is de tegenstander aan de beurt.

Puntentelling van afgebouwde paden, torens en huizen

Als de speler, door het aanleggen van de burchttegel, een pad, toren of huis heeft afgebouwd, tellen de spelers nu de afgebouwde project(en). Hoven worden niet tijdens het spel geteld - ze worden aan het einde van het spel geteld.

Een afgebouwd pad

Zwart krijgt 2 punten (2 burchttegels in het afgebouwde pad). Het pad wordt afgesloten door een hof (A) en de burchtmuur (B).

Een pad is afgebouwd wanneer de verbonden paden [3] eindigen op pleinen, de burchtmuren, gebouwen [4], of wanneer het pad een gesloten lus wordt. Er is geen limiet aan de lengte van een pad; het kan over vele burchttegels lopen en kan vertakken en dus meer dan twee uiteinden hebben.

De speler met de meeste herauten op het pad krijgt punten voor het pad. De speler krijgt 1 punt voor elke burchttegel (niet voor elk wegdeel) die op het pad ligt. Als het pad een tegel bevat die op een startveld ligt, telt dit als 1 punt alsof het een burchttegel is.

De speler verzet zijn telspeelstuk langs het scorespoor op de burchtmuur om de verkegen punten te verwerken. Het scorespoor loopt in 100 velden rond de burchtmuren. Wanneer een speler zijn telspeelstuk voorbij veld 99 verzet, gaat de speler verder naar veld 0 en legt het telspeelstuk plat neer om aan te geven dat hij de 100 punten gepasseerd is.

Als er één of meer fonteinen op het pad staan, krijgt de speler 2 punten voor elke burchttegel op het pad. Ook als een pad meerdere fonteinen heeft, krijgt de speler 2 punten per burchttegel..

Zwart is 8 punten waard (3 burchttegels op het pad plus het startveld in de burchtmuur met een pad). De fontein op het pad (aangegeven met de pijl) maakt elke tegel 2 punten waard. De witte rechthoeken markeren een einde van het pad.

Een afgebouwde toren

Een toren is afgebouwd als de aaneengesloten torentegels volledig omringd zijn door paden, huizen, hoven, en de burchtmuur (en de toren geen gaten bevat). Er is geen limiet aan de grootte van een toren. Hij mag uit meerdere burchttegels bestaan.

De speler met de meeste ridders op de afgebowude toren krijgt punten voor de toren. De speler krijgt 2 punten voor elke burchttegel (niet elk deel) waaruit de toren bestaat. Als de toren een torendeel op een startvak bevat, leverd deze 2 punten op alsof het een burchttegel was.

Wit 8 punten oplevert (4 burchttegels met de verbonden torensegmenten (1), (2), (3) en (4))

Een afgebouwd huis en het paleis

Wit krijgt 1 punt (1 burchttegel met een huisdeel). De pijl benadrukt het feit dat het huisdeel waarvoor je punten krijgt niet diagonaal verbonden is met de zojuist aangelegde tegel (rechtsboven, rood omlijnd).

Een huis is afgebouwd als de verbonden huissegmenten volledig omringd zijn door paden, torens, hoven en de burchtmuur (en het huis geen lege ruimtes bevat). Er is geen limiet aan de grootte van een huis. Het kan uit vele burchttegels bestaan.

De speler met de meeste schildknapen op een afgebouwd huis krijgt punten voor het huis. De spelers krijgen 1 punt voor elke burchttegel (niet voor elk huisdeel waaruit het huis bestaat). Als het huis een huis op een startveld bevat, levert dit 1 punt op alsof het een burchttegel was.

Als een speler zijn eerste huis telt, zet hij zijn paleis op het huis. Als de speler later in het spel een groter huis telt (de speler heeft de meeste schildknapen op een afgebouwd huis) dan het huis waarop zijn paleis staat, dan verzet de speler zijn paleis naar het grotere huis. Aan het einde van het spel markeert het paleis van elke speler dus het grootste huis dat hij heeft afgebouwd.

Verbindende paden, torens, huizen en hoven

Door het aanleggen van burchttegels kunnen de spelers afzonderlijke projecten waar horigen op staan met elkaar verbinden.

Door dergelijke projecten met elkaar te verbinden, kunnen spelers

  • een pad met meer dan één heraut maken
  • een toren met meer dan één ridder maken
  • een huis met meer dan één schildknaap maken, of
  • een hof met meer dan één koopman maken

Bij het tellen van een afgebouwd pad, toren, of huis, kijken de spelers eerst of de ene speler meer horigen op de afgebouwde projecten dan de andere. Als dit het geval is, krijgt alleen deze speler alle punten voor het project. Indien beide spelers hetzelfde aantal horigen hebben op het afgebouwde project, krijgt geen van beiden de punten voor het afgebouwde project.

Toen wit en zwart hun ridders zetten, stonden ze op afzonderlijke torens. Door het aanleggen van de rood omrande burchttegel heeft een speler de twee torens verbonden, waardoor er één toren met twee ridders ontstaat. De toren is nu ook afgebouwd, maar omdat beide spelers evenveel ridders hebben (1), krijgt geen van beide spelers punten voor de toren.

Opmerking: dat er meerdere horigen op een project staan zoals hierboven beschreven is niet in gegenspraak met de spelregel "Als er al een horige (zelfs die van de speler zelf) op het uitgebreide project staat, mag de speler geen horige op dat project zetten". Deze spelregel slaat op het zetten van horigen! In bovenstaand geval zijn projecten met horigen die oorspronkelijk op afzonderlijke projecten gezet werden nu verbonden. Met andere woorden, na het verbinden staan de horigen op hetzelfde project. Spelers kunnen hun zetten zelfs plannen met toekomstige verbindingen in gedachten.

De terugkeer van horigen naar hun eigenaren

Nadat een pad, toren of huis is afgebouwd en er punten voor zijn geteld - en alleen dan - nemen de spelers hun horigen van het getelde project terug en nemen die weeer in voorraad. De horigen worden aan het eind van de beurt weer door de spelers in de voorraad genomen. Ze zijn dus beschikbaar om bij de volgende beurt van de speler in elke willekeurige rol gebruikt te worden.

Snelle punten

Het is mogelijk dat een speler in één beurt een horige zet, het betreffende project geteld wordt, en de horige weer in voorraad neemt. Om dit te doen, moet een speler (altijd in deze volgorde) :-

  1. Leg een nieuwe burchttegel aan, die een pad, toren of huis afbouwt
  2. Zet een horige op het afgebouwde pad, toren of huis
  3. Tel de punten voor het afgebouwde pad, toren of huis
  4. Neem de horige van het getelde pad, toren of huis terug
Zwart krijgt 1 punt voor het afgebouwde pad op de zojuist gespeelde tegel.
Zwart krijgt 4 punten voor de afgebouwde toren.

De muurtegels

Wanneer een speler, als gevolg van een puntentelling, zijn telspeelstuk naar één van de twee velden op een hoektoren van het scorespoor op de burchtmuur verzet, dan neemt de speler het muurfiche dat daar ligt (als deze er nog ligt) en legt deze open in zijn speelgebied. Als een speler zijn telspeelstuk voorbij de hoek verzet, neemt de speler geen muurfiche als hij voorbij de hoek komt. [5]

Een speler mag een muurtegel, die hij in deze beurt heeft gepakt, in de volgende beurt of een latere beurt gebruiken, afhankelijk van welke tegel het is. Op hun beurt [6], een speler mag een of meer muurtegels inzetten. Eenmaal ingezet wordt een muurtegel uit het spel genomen. Voor een volledige beschrijving van de muurtegels, zie de latere sectie Beschrijving van wandtegels.

'Bij het nemen van een muurtegel is het volgende van belang: Als het aanleggen van een burchttegel ertoe leidt dat één of meer project afgebouwd wordt, dan telt de speler die de tegel die heeft aangelegd die eerst. Zijn er meerdere te tellen projecten voor de speler of tegenspeler, dan bepaaldt de speler die de tegel gelegd heeft de volgorde. [7]

Zwart krijgt 2 punten, verzet zijn telspeelstuk 2 velden vooruit naar veld 33, en neemt het muurfiche dat daar ligt.

Het hof

3 aparte hoven (aangegeven met de pijlen).

De hoven worden van elkaar gescheiden door paden, torens en huizen. Wanneer een speler een koopman op een hof zet, wordt deze plat neergelegd om te benadrukken dat deze tijdens het spel niet terugkeert naar de speler. Hoven worden pas aan het eind van het spel geteld.

Einde van de beurt van een speler

Na de puntentelling en het nemen van de juiste muurtegels van het scorespoor, is de beurt van de speler voorbij, en zijn tegenstander is dan aan de beurt.

Einde van het spel

Het spel eindigt aan het eind van de beurt als de laatste burchttegel wordt aangelegd.

Verwijder alle overgebleven muurtegels van de burchtmuur en voer dan de eindtelling uit.

Eindtelling (tellen van de slottoren, hoven en muurtegels)

Tijdens de eindtelling tellen de spelers de grootste toren en de hoven.

Ook kunnen de spelers nu de muurtegels 4 tot en met 9 gebruiken. Onafgebouwde paden, torens en huizen leveren geen punten meer op! Uitzondering: spelers die muurtegels 4, 5, of 6 hebben.

Puntentelling voor het grootste paleis

De speler met het grootste paleis (de speler met het grootste afgebouwde huis [8]) krijgt de volgende punten.

Aan het eind van het spel zijn er minstens 16 lege vakken binnen de burchtmuren. De spelers bepalen welk aaneengesloten gebied van lege vakken het grootst is en tellen het aantal burchttegels dat in dit gebied zou passen [9]. De speler met het grootste slottoren verwerkt dit aantal punten door zijn telspeelstuk op het scorespoor te verzetten. Als beide spelers evenveel punten hebben, krijgt geen van beiden de punten. Opmerking: muurtegel 8!

De witte vakken geven aan waar geen burchttegels zijn aangelegd. De grootste aaneengesloten toren in dit voorbeeld beslaat 11 vakken. De speler met het grootste paleis krijgt derhalve 11 punten.

Puntentelling van de hoven

De speler met de meeste kooplieden in een hof [10] krijgt 3 punten voor elke markt in het hof. Als beide spelers hetzelfde aantal kooplieden in een hof hebben, krijgt geen van beiden punten voor het hof.

Wit krijgt 3 punten (voor de rood omrandde hof). Deze enige markt ligt op het kleine hof die door verschillende paden en een huis gescheiden is van de grotere hof (blauw omrand).
Er zijn 5 markten op het grote hof, waaronder die op het startveld naast de burchtmuur. Zwart heeft de meeste koopmannen in het grote hof. Zwart krijgt 15 punten en verzet zijn telspeelstuk op het scorespoor. Wit krijgt niets voor dit hof. Als zwart muurtegel 7 heeft, zou elke markt op de hof 4 punten opleveren voor een totaal van 20 punten.

Tenslotte krijgen de spelers punten voor de muurtegels 4, 5, 6 (voor onafgebouwde projecten), en 9, als ze die hebben.

De speler met de meeste punten is de winnaar.

Beschrijving van wandtegels

1 De speler krijgt nog een volledige beurt (tijdens het spel) [11] 6 De speler krijgt 1 punt per tegel voor 1 onafgebouwd huis (aan het eind van het spel)
2 De speler verdubbelt het aantal punten van 1 afgebouwde toren bij het tellen ervan (elke tegel = 4 punten) [12] 7 De speler krijgt 4 punten voor elke markt op 1 hof (aan het einde van het spel)
3 De speler verdubbelt het aantal punten van 1 afgebouwd huis bij het tellen ervan (elke tegel = 2 punten) [13] 8 De speler vergroot zijn toren met 2 tegels (aan het einde van het spel). Bijvoorbeeld, een toren van 5 tegels wordt geteld als een toren van 7 tegels
4 De speler krijgt 1 punt per tegel (2 met een fontein [14]) voor 1 onafgebouwd pad (aan het einde van het spel) 9 De speler krijgt 5 punten (aan het einde van het spel)
5 De speler krijgt 2 punten per tegel voor 1 onafgebouwde toren (aan het eind van het spel)
Tegels 1-3 worden gespeeld tijdens het spel.

Tegels 4-9 worden aan het eind van het spel gespeeld.

Om muurtegels 2-7 te kunnen spelen, moet de speler 'meer horigen op het project hebben dan diens tegenstander.

Verhelderingen van de ontwerper voor de situatie dat individuele speler beide exemplaren van een specifieke muurtegel bezit: [15]

  • Met de muurtegels 2-3 kan een speler het aantal punten voor een afgebouwd project tijdens het spel verdubbelen. Als een speler allebei deze tegels uitspeelt, kan hij of zij de score van de feature verdrievoudigen (niet verviervoudigen).
  • Met de muurtegels 4-6 kan een speler aan het eind van het spel punten krijgen voor onafgebouwde projecten. Als een speler allebei deze tegels heeft, kan hij of zij twee keer punten krijgen voor het grootste onafgebouwde project.
  • Muurtegel 7 staat een speler toe om op één en hetzelfde hof 4 punten per markt te krijgen. Als een speler allebei deze tegels heeft, kan hij of zij op één en hetzelfde hof 8 punten per markt krijgen.

Score overzicht

Puntentabel
Pad Pad
(met fontein)
toren huis markt
1 2 2 1 3

Huisregels

  • Het verzamelen van muurfiche: Je kunt alleen een muurfiche oprapen als je aan het einde van alle puntentellingen in die beurt op het hoekveld landt.

Tegelverdeling

Totaal aantal tegels: 60
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1
 ×1

Totaal muur tegels: 18

 ×2
 ×2
 ×2
 ×2
 ×2
 ×2
 ×2
 ×2
 ×2

Voetnoten

Kijk op de Pictogrammen pagina voor uitleg over en licensering van de pictogrammen.

  1. Interpretatie uit de gemeenschap De term " burchttegels" verwijst naar alle tegels die tijdens het spel binnen de burchtmuren aangelegd worden.
  2. Interpretatie uit de gemeenschap Wanneer sommige combinaties van tegels met paden bij elkaar worden gelegd, sluiten de wegen niet aan. Dat komt alleen maar omdat de illustratie/drukwerk er een beetje naast zit, en niet dat de paden eindigen.
  3. Interpretatie uit de gemeenschap Er worden pas punten geteld als ALLE vertakkingen van een pad een einde hebben. In dit spel kunnen sommige paden behoorlijk lang worden, met meerdere vertakkingen.
  4. Interpretatie uit de gemeenschap Paden mogen alleen met paden (of burchtmuren) verbonden worden. Je mag geen pad blokkeren met een huis, of toren, tegelrand.
  5. Interpretatie uit de gemeenschap Als je 100 punten verzameld hebt voordat het spel eindigt, en veld 0 op het scorespoor passeert, en dan op een in de eerste ronde gemist muurfiche terechtkomt, mag je die alsnog oprapen.
  6. Interpretatie uit de gemeenschap .
  7. Interpretatie uit de gemeenschap Elk project wordt apart geteld, dus de volgorde waarin ze geteld worden kan belangrijk zijn als het mogelijk is om op een muurtegel op een torensegment terecht te laten komen met het eerste.
  8. Interpretatie uit de gemeenschap De spelregels leggen niet uit wat "grootste" inhoudt. Aangezien alle punten per tegel worden geteld, is het waarschijnlijk veilig om aan te nemen dat het om het aantal tegels gaat, en niet om de totale afmeting (gemeten in het aantal kwarttegels).
  9. Interpretatie uit de gemeenschap Startvakken van burchtmuren, waar nog geen tegels tegenaan zijn gelegd, mogen bij het bepalen van de grootte van je slottoren worden meegeteld.
  10. Interpretatie uit de gemeenschap De grens van elk hof is datgene waar het op dat moment door omgeven is: paden, torens, huizen, burchtmuren, en de rand van de tegel.
  11. Interpretatie uit de gemeenschap Het is gebruikelijk om dat te doen aan het einde van de beurt waarin je die verkregen hebt (nadat je het speelstuk waarmee je die verkregen hebt verwijderd en geteld hebt). Je neemt gewoon nog een beurt voordat je tegenstander aan de beurt is. Maar er is niets op tegen om de bonus op te slaan om hem later te gebruiken. Je kunt zelfs twee bonusbeurten tegelijk hebben als je het geluk hebt ze allebei te krijgen.
  12. Interpretatie uit de gemeenschap Als je deze tegel bemachtigt bij de puntentelling voor een toren mag je hem niet meteen gebruiken om het aantal punten van die toren te verhogen. Hij moet in een latere beurt gebruikt worden.
  13. Interpretatie uit de gemeenschap Als je deze tegel bemachtigd bij de puntentelling van een huis mag je hem niet meteen gebruiken om het aantal punten van dat huis te verhogen. Hij moet in een latere beurt gebruikt worden.
  14. Beruchte verschillen in spelregels tussen edities of uitgevers Het toekennen van 2 punten voor een onafgebouwd pad werd pas ingevoerd in de versie van de Engelstalige spelregels van RGG. In de oorspronkelijke Duitse spelregels, en andere, waaronder de Poolse uitgave Zamek uit 2020, is een onafgebouwd pad of weg is 1 punt per tegel waard (of er nu een fontein op staat of niet). Dit is ook bevestigd door de ontwerper.
  15. Officiële verheldering van de uitgever Bron: Uit de derde hand via BGG