Puntentelling: Een Historisch Perspectief (1e editie)
Door obervet (05/2015); bijgewerkt door Meepledrone (02/2024)
Deze samenvatting is gebaseerd op de wijzigingen die in de loop van verschillende herdrukken van de eerste editie van het basisspel (C1 voor kort) in de Duitse en Engelse spelregels zijn doorgevoerd. De beschikbaarheid van de versies van de spelregels en de data van uitgave zijn voor andere uitgevers afwijkend. Vanaf de tweede editie van het spel (C2 voor kort) hebben echter alle uitgevers deze wijzigingen overgenomen.
Inleiding
Gedurende de vroege jaren van de 1e editie van Carcassonne (kortweg: C1), hebben de spelregels een aantal veranderingen ondergaan die van invloed zijn op de puntentelling van de volgende projecten:
- De puntentelling van weiden: de spelregels hebben 3 verschillende versies van de puntentelling van weiden doorgemaakt (hieronder edities genoemd).
- De puntentelling van kleine steden: de spelregels hebben 2 verschillende versies doorgemaakt.
Verder waren er nog andere wijzigingen die invloed hadden op de positie die gebruikt moest worden voor het zetten van boeren en het aantal velden en de lay-out van het scoretableau in C1.
De uiteindelijke versie waartoe na al deze wijzigingen in C1 besloten werd, is in latere edities van het spel, de 2e editie (kortweg C2) en 3e editie (kortweg C3), als onderdeel van de canon ongewijzigd gebleven.
De rest van deze pagina gebruikt de verwijzingen 1e editie, 2e editie en 3e editie voor de versies van de spelregels voor de puntentellingen, niet te verwarren met C1, C2 en C3. Houd in gedachten dat al deze veranderingen, weergegeven als edities van de spelregels voor de puntentellingen, in C1 hebben plaatsgevonden.
Een korte geschiedenis van puntentelling van boeren in C1
In de spelregels van 1e editie werd geteld vanuit het perspectief van de steden zelf: dat wil zeggen, je koos een stad, en telde het aantal boeren op alle weiden die bij die stad hoorden. De speler met de meeste boeren kreeg 4 punten. Daarna ging je verder met de volgende stad.
De 2e editie spelregels volgden eigenlijk vrijwel onmiddellijk - nadat Carcassonne Spel van het Jaar (Gameoftheyear) had gewonnen. De oorspronkelijke spelregels voor boeren van de eerste editie werden door de jury te moeilijk bevonden en zij werden veranderd; hoewel dit leidde tot oproepen om Carcassonne de prijs te ontnemen, omdat het spel dat won eigenlijk niet het spel was dat later als spel van het jaar werd verkocht.
In de 2e editie van de spelregels veranderde de puntentelling voor weiden naar het perspectief van de weiden - kies een weide, tel de boeren die er op staan, en de speler met de meeste boeren krijgt 3 punten voor elke stad die aan de weide grenst. Maar net als bij de eerste editie kon elke stad maar één keer punten opleveren, wat betekende dat je nog steeds moest bijhouden welke steden 3 punten hadden gegeven en welke niet.
Snel daarna volgde de 3e editie van de spelregels en die verwijderden deze voorwaarde, zodat elke stad nu meerdere keren punten kon geven. De grote verdienste van de 3e editie spelregels is dat je niet hoeft bij te houden welke steden geteld zijn, alleen welke weiden – en omdat je de boeren moet verwijderen nadat een bepaalde weide geteld is, is het niet al te moeilijk om dat te doen. In de eerste editie werden de weiden eigenlijk ook niet rechtstreeks geteld, maar alleen indirect, waardoor het idee van puntentelling voor "boeren" enigszins misleidend was en moeilijk te begrijpen voor jongere spelers (dit was, in wezen, het bezwaar van de jury).
| 1e editie: Blauw heeft de meerderheid van de weiden rond deze stad. Blauw krijgt 4 punten - zelfs als hij 2 horigen heeft op verschillende weiden. Rood krijgt geen punten. | 2e editie: Er zijn 3 weiden rond deze stad. Blauw krijgt 3 punten - zelfs als hij 2 horigen heeft op verschillende weiden. Rood krijgt 3 punten. | 3e editie: Er zijn 3 weiden rond deze stad. Blauw krijgt 3 punten voor elke boer = totaal 6 punten. Rood krijgt 3 punten. |
Waar staan we voor C1 met betrekking tot weiden?
Hoewel de spelregels van de 3e editie sinds 2002 in Duitsland worden gebruikt, koos RGG er aanvankelijk voor om de spelregels van de 1e editie te behouden. De gebruikelijke argumenten voor deze beslissing waren consistentie (het zou verwarrend zijn om de spelregels te veranderen) en authenticiteit (de spelregels van de 1e editie zijn tenslotte degene die Spel van het Jaar hebben gewonnen).
Logisch genoeg, aangezien de originele spelregels van HiG de basis zijn, gebruikt ZMG de 3e editie van de puntentelling, en is RGG uiteindelijk ook afgestapt van de 1e editie van de puntentelling – wij volgen in C1 de spelregels van de 3e editie. Daarnaast gaat elke VVV, en gaan de meeste uitbreidingen van het spel, uit van de spelregels van de 3e editie. Geen van de twee uitbreidingen die RGG heeft gemaakt gaat uit van nieuwe spelregels. Dus, bijvoorbeeld, wanneer de eerdere RGG editie van Kooplieden en Bouwmeesters over het varken zegt dat het een bonuspunt geeft en het totaal op 5 punten brengt, dan is dat een aanpassing van de oorspronkelijke Duitse spelregels, waarin het totaal 4 is. Vasthouden aan de 1e editie van de spelregels betekende dat RGG elke volgende uitbreiding aan moest passen om het kloppend te maken - dus zelfs als de 1e editie van de spelregels meer "authentiek" zijn voor het basisspel, worden ze minder "authentiek" zodra je een uitbreiding toevoegt.
Dit was allemaal niet echt een probleem - al leidde het wel tot verhitte discussies - zolang de spelers maar op de hoogte waren van de twee mogelijkheden en het eens waren over welke te gebruiken...
Wat is er in C1 aan de weiden veranderd?
De uitgave van de vijfde grote uitbreiding — Burgemeesters en Abdijen — zou wel eens de beslissende factor kunnen zijn geweest. Het was bijna onvermijdelijk dat op een gegeven moment HiG een uitbreiding zou uitbrengen die eenvoudigweg niet te combineren is met de puntentelling van de boeren van de 1e editie; en hier hebben we een uitbreiding die mogelijk de telling van de boeren aan het eind van het spel vergemakkelijkt als je de spelregels van de 3e editie gebruikt, maar gemakkelijk de moeilijkheid zal verdubbelen als je nog steeds de spelregels van de 1e editie gebruikt. Ik zal het uitleggen.
Deze uitbreiding bevat een herenboerderij – één voor elke speler – die alleen op het kruispunt tussen vier weidedelen gezet kan worden. Alle boeren die zich op dat moment op de weide bevinden worden onmiddellijk geteld (3 punten per aangrenzende stad) en verwijderd. Boeren die later in het spel via verbindingstegels bij de herenboerderij komen worden ook geteld (1 punt per aangrenzende stad) en verwijderd. Aan het eind van het spel is de herenboerderij 4 punten per aangrenzende stad waard. Toen ik de Duitse spelregels voor het eerst las, vroeg ik me af hoe RGG ze zou aanpassen. Potentieel zou de verwijdering van de boer en de puntentelling kunnen verlopen volgens de gebruikelijke RGG spelregels, hoewel het vreemd zou zijn - immers, als alleen de boeren op één weide verwijderd hoeven te worden, waarom zou een stad dan alle andere aangrenzende weiden meetellen om de punten te bepalen? Mogelijk, maar vreemd. Het echte probleem komt echter pas aan het eind - als je weiden vanuit het perspectief van de steden telt, hoe bepaal je dan de waarde of kracht van de herenboerderij? Het is duidelijk dat die de boeren overtroeft – is die twee van hen waard? Overtroeft het de boeren op andere weiden die de stad raken? Hmm.
Nou, de officiële spelregels van RGG deden iets wat ik niet verwacht had: ze hielden zich precies aan de Duitse spelregels. Dat wil zeggen, de boeren die verwijderd worden leveren 3 punten (of 1 punt) per aangrenzende stad op, en de herenboerderij levert aan het eind 4 punten per aangrenzende stad op. In zowel de spelregels van HiG als die van RGG wordt voor de herenboerderij gebruik gemaakt van de 3e editie puntentelling. Maar er staat nergens in de spelregels van RGG dat de puntentelling voor boeren in het algemeen nu de spelregels van de 3e editie moet volgen. Met andere woorden, aan het eind van het spel lijkt het erop dat je de twee projecten apart moet berekenen, met 1e editie spelregels voor boeren en 3e editie spelregels voor herenboerderijen. Twee keer zo ingewikkeld, zoals ik al zei.
Vergelijk dat eens met het effect van de Herenboerderij als je de spelregels van de 3e editie voor alles gebruikt: het systeem is logisch, er zouden minder boeren in het spel moeten zijn (en dus minder geteld) en minder gevechten voor de meerderheid. De Herenboerderij zou het spel eigenlijk moeten vergemakkelijken... Dit is allemaal puur theoretisch, natuurlijk, maar mijn gevoel zegt dat dit de oorzaak was van RGG de spelregels van de 1e editie te vervangen door die van de 3e editie. Mijn advies aan spelers is altijd geweest om hoe dan ook over te stappen op de 3e editie - ze zijn eenvoudiger, en stellen je in staat om de uitbreidingen te spelen zoals bedoeld. En er is nog maar weinig excuus om niet over te stappen nu alle uitgevers de 3e editie hebben overgenomen.
Kleine steden in C1
Aanvankelijk werden kleine steden ook anders geteld dan nu het geval is. Bij de oorspronkelijke uitgave van het spel leverden afgebouwde kleine steden (gedefinieerd als een stad die uit slechts 2 tegels bestond) slechts 1 punt per tegel en wapen op in plaats van de gebruikelijke 2 punten per tegel en wapen. Een kleine stad zou dus in totaal slechts 2 punten opleveren. De bedoeling was om spelers te straffen voor het afbouwen van zo'n gemakkelijk project en om het aantal steden dat aan het eind van het spel punten zou opleveren voor weiden te verminderen. Meer uitzonderingen op de spelregels maakt het spel echter ingewikkelder, en in 2002 (gelijktijdig met de overgang naar de 3e editie van de puntentelling van weiden) werd de speciale spelregel voor kleine steden afgeschaft. Vanaf dat moment waren alle steden 2 punten per tegel en wapen waard (plus of min de effecten van andere projecten zoals kathedralen en belegeringen). Dit betekende een aanmerkelijke verandering in de strategie van het spel, omdat een kleine stad nu een redelijk aantal punten oplevert voor een mogelijk minimale inspanning, en dit kan het aantal steden op een weide snel groter maken, wat aan het einde van het spel kan leiden tot zeer hoge puntenaantallen voor weiden.
Een samenvatting van de veranderingen in C1 in de tijd
- 2000:
- Scoretableau - 70 punten
- Kleine stad (2 tegels) - 2 punten
- Boer - staat rechtop
- Boer puntentelling - 1e editie
- 2001:
- Scoretableau - 50 punten, grijs
- Kleine stad (2 tegels) - 2 punten
- Boer - staat rechtop (tip: leg de boer plat neer)
- Boer puntentelling - 1e editie
- 2001 ("Spel van het Jaar"):
- Scoretableau - 50 punten, grijs
- Kleine stad (2 tegels) - 2 punten
- Boer - staat rechtop (tip: leg de boer plat neer)
- Boer puntentelling - 2e editie
- 2002:
- Scoretableau - 50 punten, bruin
- Kleine stad (2 tegels) - 4 punten
- Boer - staat rechtop (tip: leg de boer plat neer)
- Boer puntentelling - 3e editie
- 2005:
- Scoretableau - 50 punten, bruin
- Kleine stad (2 tegels) - 4 punten
- Boer - ligt plat
- Boer puntentelling - 3e editie