Het Circus
 |
Je leest nu de spelregels voor dit tegelontwerp. |
 | Lees de volgende spelregels als jouw tegels er zoals deze tegel uitzien. Circus & Artiesten |  |
| Hebben jouw tegels een ander ontwerp, kies dan een spel uit Spin-offs. |  |
 |
Een circus reist met zijn dieren van plaats naar plaats. Waar het zijn circustent neerzet, verzamelen zich alle meeples in de buurt om de attracties te bewonderen. Artiesten zijn echte meesters in hun vak. Zodra ze een geschikte plek hebben gevonden, stapelen ze zich op tot een "menselijke" piramide. De circusdirecteur heeft het liefst artiesten of zijn circustent om zich heen. Alleen dan gedijt hij echt goed. Kom en laat je verrassen!
Algemene informatie en opmerkingen
Het Circus werd in 2017 uitgebracht door HiG.
Deze uitbreiding bestaat niet in de 1e editie (kortweg C1).
Je kunt deze uitbreiding in zijn geheel in het spel integreren, of alleen de onderdelen die je kiest. Je kunt deze uitbreiding ook met andere uitbreidingen van Carcassonne combineren.
Nieuwe projecten / elementen:
- Circusdirecteuren, een meeple die extra punten op levert
- Het circus, een neutraal speelstuk dat door het speelveld beweegt en extra punten oplevert
- Dierfiches, die onder het circus worden gelegd om het aantal punten bepalen
- Tentvelden, een project waar het circus op neergezet kan worden
- Artiestenvelden, een project waar artiestenpiramides op gebouwd kunnen worden
Speelmateriaal
- 20 landtegels waaronder
- 12 tenttegels met elk een tentveld
- 8 Artiestentegels met elk twee artiestenvelden
- 16 dierfiches: 1x olifant, 2x tijger, 3x beer, 5x zeehond, 4x aapje, 1x vlo
- 1 circustent
- 6 circusdirecteuren, 1 in iedere kleur
Spelregels
Voorbereiding
Schud de 20 nieuwe landtegels door die van het basisspel (en eventuele andere uitbreidingen die je wilt gebruiken). Leg de 16 dierfiches op tafel met de getallen (en dieren) naar benenden en schud ze. [1] Leg ze samen met de circustent opzij. Tenslotte krijgt iedere speler een circusdirecteur in zijn kleur en voegt die bij zijn voorraad meeples.
Tenttegels, circustent en dierfiches
1. Landtegel leggen
Tenttegels worden op de gebruikelijke wijze aan het speelveld gelegd.
Speciale situatie: Leg op het tentveld van de eerste tenttegel het bovenste dierfiche van de stapel gedekt neer en zet de circustent erop. Vanaf nu wordt de circustent pas verzet als er een nieuwe tenttegel wordt gelegd (na 3. Puntentellingen afhandelen).
2. Een meeple zetten
Na het leggen van een tenttegel mag je er zoals gebruikelijk een meeple op zetten al struikrover, ridder of boer. Je mag geen meeple op het tentveld zetten.
3. Puntentellingen afhandelen
Telkens wanneer je nog een tenttegel legt tijdens het spel:
1) Veroorzaak je door het leggen van de tenttegel een puntentelling, dan handel je deze eerst af (de betrokken meeples gaan terug naar de voorraad). [2]
2) Nu volgt er een circustelling voor de huidige tegel waarop de circustent staat:
Draai eerst het dierfiche onder de circustent om. Vervolgens krijgen jij en alle andere spelers punten voor meeples op de tenttegel zelf of op de acht omliggende tegels. Elke meeple krijgt het aantal punten dat het omgekeerde dierfiche staat aangeeft. [3]
Opmerking: Omdat circusdirecteuren en artiesten (zie beneden) ook als meeples gelden, krijgt een speler ook voor hen punten als zij zich in de directe omgeving van de tent bevinden. [4]
Belangrijk: Na een circustelling gaan de betrokken meeples niet terug naar de voorraad van de respectievelijke spelers. Ze blijven op hun tegels staan.
3) Verwijder na de circustelling het omgedraaide dierfiche uit het spel en leg het open naast het scoretableau. Neem tot slot een nieuw dierfiche van de stapel en leg die gedekt op de nieuw aangelegde tenttegel en zet de circustent erop.
Einde van het spel
Handel aan het einde van het spel eerst de circustelling af, en pas daarna de andere puntentellingen.
Opmerking over tentvelden
Het tentveld sluit een weg af en scheidt weiden van elkaar.
Artiestentegels
1. Landtegel leggen
Artiestentegels worden op de gebruikelijke manier aan het speelveld gelegd.
2. Een meeple zetten
Als je een artiestentegel hebt gelegd, mag je zoals gebruikelijk een meeple op een weg of weide zetten.
Je mag in plaats daarvan ook een meeple als artiest op één van beide artiestenvelden zetten.
Leg je in een latere beurt een landtegel grenzend (horizontaal, verticaal of diagonaal) aan één of meer artiestentegel(s), dan mag je een meeple als artiest op één van de artiestenvelden zetten.[5]
Zijn de twee artiestenvelden bezet, dan kun je een derde meeple toevoegen op de schouders van de andere twee meeples. Daarmee is de meeplepiramide afgebouwd en kunnen er geen meeples meer worden toegevoegd.
De kleur van de meeples in de piramide maakt niet uit. Piramides kunnen meeples van 1, 2 of 3 kleuren hebben.
Als je een artiestentegel aan een andere artiestentegel legt, dan mag je zelf kiezen op welke van deze twee artiestentegels je je artiest zet.
3. Puntentellingen afhandelen
Bestaat een piramide uit drie artiesten, dan kunnen de punten geteld worden. Dat gebeurt echter niet onmiddellijk na het afgbouwen ervan omdat de artiesten hun kunsten nog een tijdje willen vertonen.
In plaats van het zetten van een meeple of ander speelstuk mag je bij 2. Een meeple zetten ook een afgebouwde piramide tellen. Elke artiest in de afgebouwde piramide levert 5 punten op. Daarna nemen de spelers de getelde meeples terug in voorraad. [6]
Aanvullende spelregels:
- Nadat een piramide is geteld, kunnen de spelers een nieuwe piramide beginnen op dezelfde tegel door er opnieuw artiesten op te zetten.
- Je mag een afgebouwde piramide ook tellen als je er geen artiesten in hebt.
Einde van het spel
Bij de eindtelling is elke artiest 5 punten waard, ongeacht de status van de piramide.
Opmerking over artiestenvelden
Artiestenvelden sluiten wegen af en scheiden weiden van elkaar.
De circusdirecteur
2. Een meeple zetten
In plaats van een gewone meeple mag je ook je circusdirecteur op een onafgebouwde weg, stad, klooster of weide van de zojuist aangelegde tegel zetten. De circusdirecteur geldt in alle gevallen als een gewone meeple, behalve dat je hem niet als artiest mag gebruiken.
3. Puntentellingen afhandelen
Als een project waar jouw circusdirecteur staat wordt afgebouwd, handel je eerste de puntentelling voor het afgebouwde project af.
Daarna krijgt de eigenaar van de circusdirecteur 2 punten extra voor elke tent- of artiestentegel waar hij zich bevindt of waar hij direct aan grenst. Je krijgt deze punten ook als je geen punten hebt gekregen voor het afgebouwde project (bijv. omdat iemand anders de meerderheid had). De circustent en/of artiesten in een piramide op de tegels hebben geen invloed op de punten voor de circusdirecteur. Na de puntentelling neem je de circusdirecteur terug in voorraad.
Einde van het spel
Aan het einde van het spel telt de circusdirecteur bij de puntentelling voor weiden of onafgebouwde projecten als gewone meeples en daarnaast krijg je ook circusdirecteurpunten.
Nieuwe landtegels
Opmerking: Gewoonlijk sluiten tentvelden en artiestenvelden wegen af en scheiden ze weiden.
Andere uitbreidingen
Dit gedeelte bevat aanvullende informatie over combinaties met andere Carcassonne-uitbreidingen.
Bij een circustelling krijg je punten voor de volgende speelstukken:
- Gewone meeple (
Basisspel) - Abt (Basisspel -
De Abt) - Grote meeple (
Uitbr. 1 - Kathedralen & Herbergen) - Transportwagen (
Uitbr. 5 - Burgemeesters & Abdijen) - Burgemeester ( Uitbr. 5 - Burgemeesters & Abdijen)
- Circusdirecteur ( Uitbr. 10 - Het Circus)
- Bewakingsmeeple (
Uitbr. 11 - Spoken, Spookslotten & Kerkhoven) - Fantoom (
De Volgeling)
Deze meeples mogen meegeteld worden bij een circustelling als:
- Ze op een tegel rondom het circus staan. Er geldt geen beperking voor wat betreft rol of positie: de meeple kan op een project op een naastgelegen tegel zijn gezet (zelfs als ze als abt zijn ingezet), op een toren staan, of vastzitten (in een badhuis, op de Voyanoytegel of de Solovei Razboyniktegel).
- Ze op een burcht staan die tenminste één tegel rondom het circus overlapt.
Meeples die op een van deze bijzondere gebieden staan tellen niet mee voor een circustelling:
- De Stad Carcassonne (
Uitbr. 6 - Graaf, Koning en Consorten) - De stad Leipzig (
De Markten van Leipzig) - Een wonder als markeermeeple (
De Wonderen van de Mensheid) - Het Rad van Fortuin (
Het Rad van Fortuin)
Vraag: Welke meeples die in de stad Carcassonne staan leveren punten op bij een circustelling?
a) Geen, omdat ze op een bijzonder project staan en niet op een specifieke tegel staan.
b) Allemaal omdat de stad Carcassonne op tegels ligt die aan de circustent grenst en de binnenkant van de stad één groot verbonden project is.
c) Alleen de gele meeple omdat die op een vak staat dat aan de circustent grenst
Aangezien de witte omlijning alleen aan de buitenzijde van de stad Carcassonne staat, hebben we de binnenkant van de stad altijd als een bijzonder gebied gezien dat een enkele klont vomrt buiten het raster. Als zodanig kon de draak het binnenste deel van de stad bijvoorbeeld niet bezoeken.
Wij denken dus dat deze bijzondere gebieden met bijzondere spelregels voor meeples dus niet geraakt wordt door de circustent. onder deze bijzondere gebieden vallen tevens:
- Het binneste deel van het Rad van Fortuin: eventuele meeples die op de kronenvelden staan staan niet op gewone tegels en krijgen dus geen punten voor de circustent.
- Het binnenste deel van de stad Leipzig: eventuele meeples die op de stadskwartieren staan krijgen geen punten voor de circustent.
- Wonderen op wondertegels: eventuele meeples (of markeerstuk) dat op het wonder staat krijgt geen punten voor de circustent.
Antwoord: Dit zijn allemaal bijzondere gebieden die afgescheiden zijn van het gewone spel. Je had dus gelijk, de draak of de circustent werken hier niet.
Het antwoord is dus a) (4/2025)
Bij een circustelling krijgen de volgende speelstukken GEEN punten:
Een meeple die op een toren is gezet krijgt ook punten voor een circustelling, net als andere meeples die op die tegel staan.
Uitbr. 8 - Bruggen, Burchten & Bazaars
Je mag volgens de gebruikelijke spelregels een brug bouwen op een tenttegel met of zonder circustent. Een meeple in een burcht krijgt punten bij een circustelling als tenminste 1 deel van die burcht in de directe omgeving van de circustent ligt.
Een meeple op een brug krijgt punten bij een circustelling, net als andere meeples die op dezelfde tegel staan.
Aan het einde van het spel, wordt het circus eerst gescoord voordat de meeples van de burchten worden verwijderd.
Kloosters in Duitsland / Kloosters in Nederland & België / Japanse Gebouwen
Een meeple die als abt op een bijzonder klooster is ingezet krijgt hetzelfde aantal punten bij een circustelling als andere meeples die op die tegel staan.
Een meeple die op een project op een Duitse burchttegel staat krijgt punten bij een circustelling van een naburig circus.
Een meeple die vastzit in een badhuis krijgt net als andere meeples die op die tegel staat punten voor een circustelling van een naburig circus.
Een meeple op een project een Halfjetegel krijgt punten bij de circustelling voor een naburig circus.
Een meeple die vastzit op de Voyanoytegel of de Solovei Razboyniktegel krijgt punten voor de circustelling van een naburig circus. Alleen gewone meeples zijn toegestaan in een meeplepiramide. Grote meeples (Uitbr. 1) of andere speelstukken zijn niet toegestaan. [7]
Uitbr. 3 - De Draak, de Fee en de Jonkvrouw
Je mag de fee bij een artiest zetten. In dat geval geldt de fee voor alle artiesten in de piramide (ongeacht de kleur). Als de fee er nog staat aan het begin van je beurt, krijg je 1 punt voor elk van je meeples in de piramide. [8] De artiesten in een piramide hebben geen recht op de fee-bonus van 3 punten als die bij de artiesten staat. [9]
Je mag een magische poort gebruiken om een meeple in op een artiestenveld/piramide te zetten. Als je met de toren een meeple uit een piramide gevangen wilt nemen, mag je vrij kiezen welke (ongeacht zijn positie in de piramide, dat wil zeggen, of het bovenop of onderop is). [10]Uitbr. 8 - Bruggen, Burchten & Bazaars
Je mag alleen een brug op een artiestentegel bouwen als er geen artiest op staat. Staat er een brug op een artiestentegel, dan mag je er geen artiest op zetten. Een meeplepiramide in het leengoed van een burcht geldt niet als een "project" dat een puntentelling voor een burcht veroorzaakt.
Je mag een vliegtuig gebruiken om één van jouw gewone meeples op een artiestenveld/piramide te zetten. De circusdirecteur telt als een gewone meeple. Hij heeft in alle uitbreidingen dezelfde toepassingen als een gewone meeple. [11] Je mag een toren met een circusdirecteur afsluiten (ook al staat hij er wat wankel op).Uitbr. 5 - Burgemeesters & Abdijen
Wordt de circusdirecteur als boer gebruikt, dan krijg je in alle gevallen de extra punten (bij de eindtelling, na het zetten van een herenboerderij in de weide met de circusdirecteur of nadat de weide met de circusdirecteur met die met een herenboerderij wordt verbonden).
Tegelverdeling
Voetnoten
Kijk op de Pictogrammen pagina voor uitleg over en licensering van de pictogrammen.
- ↑
In de Engelse spelregels van ZMG staat dat de dierfiches opgestapeld moeten worden, maar die instructie ontbreekt in de oorspronkelijke Duitse spelregels van HiG.
- ↑
Deze laatste zin tussen haakjes is aanwezig in de Duitse en Nederlandse spelregels, maar is bij de Engelse versie achterwege gelaten.
Deze actie impliciet bij de puntentelling hoort is het belangrijk om te onderstrepen dat de meeples van projecten waarvan de punten geteld zijn verwijderd worden voordat de punten voor de circustent worden geteld. Deze meeples komen derhalve niet in aanmerking voor de circustelling.
- ↑
Merk op dat elke speler het totaal aantal punten voor alle meeples in één keer krijgt. Er is geen aparte telling per meeple.
- ↑
In de spelregels van ZMG worden artiesten niet expliciet genoemd, dit in tegenstelling tot in die van HiG.
- ↑
Merk op dat als er aangrenzend aan de artiestentegel geen lege vakken meer zijn, je geen artiest meer op de onafgebouwde meeplepiramide zult kunnen zetten. In dat geval blijven de meeples tot het einde van het spel staan.
- ↑
Merk op dat iedere speler het volle aantal punten voor al zijn artiesten in één keer krijgt. Er is geen aparte puntentelling per meeple.
- ↑
Ook al wordt het fantoom als een gewone meeple gezien, het is nog steeds een fantoom. De spelregels stellen expliciet dat daar geen andere meeple kan worden gezet, geen uitzonderingen. (6/2021)
- ↑
Merk op dat je de bonuspunten voor je artiesten in één keer krijgt. Er is geen aparte bonus per meeple.
- ↑
Deze beperking staat niet expliciet in de spelregels (alleen de fee-bonus van 1 punt wordt genoemd) maar volgt uit de interpretatie van de spelregels:
- Tijdens het spel vindt de puntentelling voor artiesten plaats in fase 2. Een meeple zetten, terwijl de fee-bonus van 3 punten in fase 3. Puntentellingen afhandelen bij het tellen van afgebouwde projecten wordt toegekend. Aangezien beide acties in verschillende fasen plaatsvinden, kunnen artiesten tijdens het spel geen fee-bonus krijgen.
- Uit oogpunt van consistentie zouden artiesten, aan het einde van het spel, wanneer ze geteld worden geen fee-bonus van 3 punten moeten krijgen. Een artiestenpiramide is niet op tegels gebaseerd, maar een op meeples gebaseerde telling, dus in dit geval wordt er ook geen project geteld aan het einde van het spel en mag er geen fee-bonus worden toegepast. (4/2020; updated 7/2020)
- Tijdens het spel vindt de puntentelling voor artiesten plaats in fase 2. Een meeple zetten, terwijl de fee-bonus van 3 punten in fase 3. Puntentellingen afhandelen bij het tellen van afgebouwde projecten wordt toegekend. Aangezien beide acties in verschillende fasen plaatsvinden, kunnen artiesten tijdens het spel geen fee-bonus krijgen.
- ↑
Dit betekent dat een toren een meeple in een artiestenpiramide gevangen kan nemen, ook al is deze afgebowud en wacht hij op de puntentelling.
- ↑
Dit betekent dat je geen circusdirecteurpunten krijgt als je hem op andere elementen dan wegen, steden, kloosters of weiden zet. Geen enkel ander project activeert de circusdirecteurbonus. (1/2021)
Er is geen officiële verheldering over hoe de circusdirecteurbonus geteld moet worden voor een van deze acties op een dubbele tegel.